Phát thải CO2 toàn cầu năm 2023: Tăng trưởng chậm lại nhờ năng lượng sạch
Khí thải carbon đã tăng gấp ba nếu không có các công nghệ sạch
Báo cáo về lượng khí thải CO2 năm 2023 của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA) cho thấy lượng khí thải CO2 liên quan đến năng lượng trên toàn cầu đã đạt mức kỷ lục 37,4 tỷ tấn. Lượng khí thải năm 2023 tăng 410 triệu tấn so với năm 2022, tương ứng mức tăng 1,1%. Tuy nhiên, mức tăng này thấp hơn so với mức tăng 490 triệu tấn (1,3%) vào năm 2022. Tốc độ tăng trưởng phát thải này cũng chậm hơn đáng kể so với tốc độ tăng trưởng GDP toàn cầu khoảng 3% vào năm 2023. Phát thải carbon đang trở thành vấn đề đáng quan tâm toàn cầu.
Đáng chú ý, sản xuất thủy điện toàn cầu đã giảm xuống mức thấp nhất trong lịch sử năm 2023 do hạn hán nghiêm trọng và kéo dài. Điều này dẫn đến lượng khí thải CO2 khoảng 170 triệu tấn từ các nhà máy điện sử dụng nhiên liệu hóa thạch để bù đắp. Nếu không có tác động này, lượng khí thải từ ngành sản xuất điện trên toàn cầu đã giảm vào năm 2023.
Trong báo cáo, IEA nhấn mạnh vai trò quan trọng của các công nghệ năng lượng sạch trong việc giảm thiểu khí thải. Từ năm 2019 đến năm 2023, tổng lượng khí thải liên quan đến năng lượng đã tăng khoảng 900 triệu tấn. Nếu không có sự gia tăng sử dụng các công nghệ năng lượng sạch quan trọng (năng lượng mặt trời, năng lượng gió, năng lượng hạt nhân, máy bơm nhiệt và ô tô điện) kể từ năm 2019, lượng khí thải đã tăng gấp ba. Để tìm hiểu thêm về giải pháp hiệu quả, bạn có thể tham khảo thêm thông tin về đầu tư điện mặt trời.
Lượng khí thải CO2 liên quan đến năng lượng trên toàn cầu và mức thay đổi hàng năm giai đoạn 1900-2023 (Nguồn: IEA)
Giảm lượng khí thải ở các nền kinh tế tiên tiến
Theo báo cáo của IEA, sau khi giảm 4,5% vào năm 2023, lượng khí thải ở các nền kinh tế tiên tiến đã giảm xuống thấp hơn so với 50 năm trước – năm 1973. Mặc dù lượng khí thải ở các quốc gia này đã từng đạt mức tương tự vào các năm 2020, 1974-1975 và 1982-1983, nhưng điểm khác biệt là lượng khí thải ở các nền kinh tế tiên tiến đã giảm về cấu trúc, trong khi GDP của các nền kinh tế này tăng khoảng 1,7% vào năm 2023 – so với tình trạng đình trệ hoặc suy giảm hoàn toàn trong các giai đoạn trước. IEA kết luận rằng năm 2023 đánh dấu mức giảm phần trăm lớn nhất về khí thải từ các nền kinh tế tiên tiến ngoài các giai đoạn suy thoái kinh tế. Phát thải carbon đang có những chuyển biến đáng chú ý.
Ở các nền kinh tế tiên tiến, gần hai phần ba lượng giảm khí thải vào năm 2023 đến từ ngành điện năng tái tạo, nhờ sản xuất năng lượng tái tạo và năng lượng hạt nhân đạt 50% (với năng lượng tái tạo riêng lẻ chiếm tỷ lệ chưa từng có là ~34%). Liên minh Châu Âu đã chứng kiến tổng lượng khí thải CO2 từ quá trình đốt cháy năng lượng giảm gần 9% vào năm 2023 (tương đương 220 triệu tấn). Động lực chính cho sự suy giảm này là việc triển khai năng lượng tái tạo trong ngành điện, điều kiện thời tiết ôn hòa và lượng khí thải công nghiệp giảm. Để tìm hiểu thêm về các giải pháp bền vững, bạn có thể tham khảo bài viết về đầu tư điện mặt trời.
Hoa Kỳ cũng chứng kiến sự giảm tổng lượng khí thải CO2 từ quá trình đốt cháy năng lượng 4,1% (tương đương 190 triệu tấn), bất chấp sự tăng trưởng kinh tế 2,5%. Khoảng hai phần ba lượng giảm khí thải đến từ ngành điện năng tái tạo, với động lực lớn nhất là sự chuyển đổi từ than đá sang khí đốt tự nhiên. Năm 2023, do điều kiện gió kém và sản lượng thủy điện giảm khoảng 6% (15 TWh), năng lượng tái tạo trong ngành điện của nước này đã giảm lượng khí thải khoảng 20 triệu tấn (so với mức giảm khoảng 40 triệu tấn nếu các điều kiện này không xảy ra).
Theo ông Fatih Birol, Giám đốc điều hành của IEA, quá trình chuyển đổi năng lượng sạch đã phải đối mặt với những thách thức lớn trong 5 năm qua và đã chứng minh được khả năng phục hồi. Quá trình chuyển đổi năng lượng sạch tiếp tục phát triển nhanh chóng và đóng góp vào việc hạn chế lượng khí thải – ngay cả khi nhu cầu năng lượng toàn cầu tăng nhiều hơn vào năm 2023 so với năm 2022. Theo ông Birol, điều quan trọng là cần phải “
Vu Phong Energy Group
Xem thêm các bài viết tiếng Việt
Đọc thêm: